Naikan van een oudere man

Naikan van een oudere man (M. 67j.)

内観体験記8老人の内観 67才男性)© Shinko Ohyama

 "Papa je bent een egoïst.  Je zou beter eens in de tempel een retraite gaan volgen" kreeg ik van mijn huisgenoten te horen. Ik werd dus door hen naar hier gestuurd voor een week Naikan.  Ik wist helemaal niet wat Naikan was of betekende, en omdat het een retraite in de tempel was dacht ik dat het iets zou worden in de zin van Zen, kalligrafie, of naar preken luisteren.IMG_7672DRU.jpg

Ik schrok dan ook toen ik met Naikan begon en men mij vroeg om op mijn eentje achter een kamerscherm te gaan zitten nadenken over mezelf in relatie met mijn moeder.  Ik moest mijn onderzoek bovendien beginnen vanaf de tijd van mijn geboorte, een tijd dus waar ik al helemaal geen herinneringen over had, en ik was eerlijk gezegd even de kluts kwijt.

Ik zou dit soort zaken elke dag vanaf de vroege morgen tot de avond moeten doen, en ik maakte me zorgen of ik wel in staat zou zijn om dit soort leven een week vol te houden.  Ik wist van thuis dat een leven van helemaal niets doen tenzij de tijd doden met het dagblad en TV voor mij heel vervelend was. 

Ik kon mij niets herinneren van de tijd toen ik nog klein was, en als ik me al iets herinnerde mocht ik het niet eens opschrijven.  Ik was heel ongerust wanneer ik de voetstappen van de begeleider hoorde naderen want ik vreesde dat ik niets zou te zeggen hebben over wat ik allemaal onderzocht had.  Ik verloor mij in het praten,  en voor ik het wist was het gesprek voorbij.  De helft van wat ik me herinnerd had was ik vergeten te vertellen.  Ik denk dat de begeleider in mijn geval ook wel op zijn tanden heeft moeten bijten omdat ik zo'n onhandige prater ben.

Ik herinner me in het bijzonder dat ik over de Naikan over mijn vader verslag gaf en hoe ik daarbij nadacht over mijn houding tegenover mijn vader.  Hoewel vader zaliger mij altijd met liefde opgevoed heeft voelde ik vanuit mijn eigen aangeboren minderwaardigheidsgevoel altijd schrik voor hem, en ik probeerde hem zoveel mogelijk te mijden.  Ik vroeg me vol berouw af waarom ik niet op vader betrouwd en me aan zijn armen toevertrouwd had.  Ik dacht hierbij ook dat vader wel eenzaam moet gestorven zijn, en bij die gedachte  kon ik mijn tranen niet meer bedwingen.
Heel eigenaardig vond ik het feit dat ik mij na vader's dood opgelucht voelde omdat die voor mij schrikwekkende vader er niet meer was, en ook dat ik er toen geen traan voor gelaten heb.

Bij het nadenken over die liefde van mijn vader voelde ik heel concreet dat een mens niet op zijn eentje kan leven, en dat wij door een groot aantal mensen en dingen in leven gehouden worden, en dat wij daarom een ingesteldheid van dankbaarheid moeten hebben.

Zo kan je van Naikan zeggen dat het iets is waarbij je met het hart leert en waarbij het niet nodig is om met het hoofd te denken zoals bij andere leerprocessen.  Daarom kon ik ook begrijpen dat de begeleiders in Naikan het nemen van nota's in Naikan niet toelaten.

Op die manier kreeg ik er zin in om alles wat ik in Naikan onderzocht en gevonden had aan de begeleider te vertellen en zo naar redding voor mezelf te zoeken.  Ik was soms zelfs ongeduldig aan het wachten tot ik weer mijn verhaal aan de begeleider zou kwijt kunnen.Almond blossoms Pfalz Germany

Ik ben nu dankbaar voor deze zes dagen op een rustige plek in de bergen, met zuivere lucht, in de aanwezigheid van de boeddha.  Mijn hart werd gezuiverd en ik voel me fris en opgelucht.  Het was een goede ervaring.

Ik denk dat Naikan werkt door de combinatie van de dankbaarheid om wat men ontvangen heeft enerzijds en de reflectie op de last die men berokkend heeft anderzijds, en dat die combinatie de aanzet is voor een ingesteldheid van dienstbaarheid, van "teruggeven aan" de anderen.

Ik heb in dit leven niet zoveel jaren meer te gaan.  Maar ik wil wat ik hier over dankbaarheid en over een dienstbare ingesteldheid geleerd heb mee naar huis nemen en de rest van mijn leven op een zinvolle manier doorbrengen.

Tot slot wil ik mijn dank en erkenning uitspreken voor de mensen die met heel hun hart in de achtergrond gewerkt hebben om mijn maaltijden te bereiden.   Dat ik al aan zoiets dénk zal ook wel te danken zijn aan de werking van Naikan denk ik.